NGỮ NGHĨA LÀ GÌ

Chulặng mục

Dịch thuật với ngữ điệu họcNgôn ngữ học tập kế hoạch sửNgôn ngữ học miêu tảNgôn ngữ học tri nhậnNgôn ngữ học tập đối chiếuNgữ nghĩa họcTừ vựng học

Thỏng viện


(lược trích và bổ sung cập nhật bài: Lê Đình Tư. Những vấn đề ngữ nghĩa học âm vị. Tạp chí kỹ thuật nước ngoài ngữ 3, 2005)

Nlỗi bên trên vẫn nói, ngôn từ học tập phân biệt nhì bình diện của ngôn ngữ: bình diện biểu hiện và bình diện nôi dung hay bình diện ngữ nghĩa. Nói về bình diện biểu hiện của ngôn ngữ là nói về cấu trúc hình thức của các solo vị ngôn ngữ, còn nói về bình diện nội dung là nói về ý nghĩa của các đơn vị đó. Với quan niệm đó, tín đồ ta cũng đã vạch ra một đường rực rỡ giới đến các lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ: Mô tả mặt biểu hiện của ngôn ngữ, chúng ta đi từ cấp độ âm vị, còn Khi mô tả mặt nội dung của nó thì bắt nguồn từ cấp độ hình vị. Âm vị được coi là những đối chọi vị ngôn ngữ nhỏ nhất dùng để cấu tạo bắt buộc mặt ngữ âm của ngôn ngữ và không có nghĩa, còn hình vị là đối kháng vị nhỏ nhất có nghĩa của ngôn ngữ. Kết trái là, khi đề cập đến bình diện ngữ nghĩa của ngôn ngữ, cấp độ âm vị thường bị bỏ qua. Nói bí quyết không giống, ngữ nghĩa học thường được coi là lĩnh vực ngôn ngữ học nghiên cứu và phân tích những cấp độ ngôn ngữ lớn hơn âm vị. Trong thực tế, khi đối chiếu mọi vấn đề ngữ nghĩa giữa các ngôn từ, người ta cũng thường tập trung đa số vào Lever trường đoản cú vựng, bởi vì các đơn vị từ bỏ vựng như từ bỏ, thành ngữ được xem như là phần nhiều đơn vị tất cả nghĩa hoàn chỉnh với có thể xác định được đông đảo đơn vị chức năng tương tự vào ngôn ngữ không giống nhằm so sánh.

Bạn đang xem: Ngữ nghĩa là gì

Tuy nhiên, từ thọ bạn ta đã để ý đến các hiện tượng tượng tkhô giòn tốt tượng hình, tức là những ngôi trường hợp mà âm tkhô giòn của ngôn ngữ có quan lại hệ khá chặt chẽ với những gì chúng biểu đạt trong thiết thật khách quan tiền. Chẳng hạn, H. Schreuder (1970) đã nhận thức rằng, tổ hợp âm ‘ash’ vào tiếng Anh rất giỏi được dùng để biểu đạt những động tác nkhô cứng hoặc đột ngột, ví dụ: flash (lóe sáng), dash (lao tới, ném mạnh), crash  (đâm sầm xuống), giỏi tổ hợp âm vị /bl/ (cũng trong tiếng Anh) thường xuất hiện vào các từ biểu thị sự khó chịu, tởm tởm tốt chán ngấy, ví du: blvà smile (nụ cười nhạt nhẽo), blare (làm om sòm), blast (nguyền rủa)… Thậm chí, tác giả còn thấy rằng, trong một số trường hợp, mối quan liêu hệ giữa âm tkhô nóng ngôn ngữ (ko chỉ cần từ tượng thanh) và ý nghĩa chặt chẽ tới mức chúng có thể hình ảnh hưởng tới việc nuốm đổi ý nghĩa của từ vào quá khứ, khiến hiện ni một số tổ hợp âm vào tiếng Anh biểu thị những ý nghĩa tiêu cực cố kỉnh vì ý nghĩa trung hòa nlỗi trcầu đây. Chẳng hạn, âm vị /u/ khi phối hợp với một số âm vị khác (ví dụ nlỗi với /l/, /ʃ/ hay /p/) thường biểu đạt những sự vật, sự việc được đánh giá tiêu cực, ví dụ: allure (cám dỗ, quyến rũ), shrew (người dàn bà đanh đá, độc ác), putrid (thối tha, đồi bại). Những hiên tượng tương đương vào tiếng Pháp cũng đã được P. Guiraud (1971) đề cập đến trong tác phẩm “La semantique”. Trên địa bàn tiếng Việt, Nguyễn Hữu Quỳnh (1994) cũng đã nêu nhận xét rằng, một số vần và nguyên lòng “có khả năng biểu thị một nét nghĩa nào đó về trạng thái, họat động, tính chất.”.  Ví dụ: vần ‘it’ vào tiếng Việt biểu thị một nét nghĩa thông thường là ‘làm kín, làm chặt thêm’ của các từ ‘bịt’,’khít’,‘thít’…, trong những khi vần ‘óp’ với nét nghĩa ‘giảm thể tích, thu nhỏ khối lượng’ nlỗi vào các từ ‘bóp’, hay‘tọp’. Nghiêm túc hơn, các nhà phong cách học cũng đã bàn khá nhiều về cực hiếm tu từ học của các yếu tố ngữ âm trong các ngôn ngữ. Xa rộng nữa, W. Humboldt cũng đã nhìn nhận ý nghĩa đặc trưng của các đối kháng vị ngữ âm vào các ngôn ngữ.

Nhìn một cách tổng thể, các nhà ngôn ngữ học này, ở những mức độ và góc độ sự khác biệt, đều thừa nhận tính có lí vị một mực của âm thanh hao ngôn ngữ. Họ mang đến rằng ko phải lúc nào mối quan hệ giữa mặt âm và mặt nghĩa trong ngôn ngữ cũng đều với tính võ đoán, rằng các ngôn ngữ có những lí bởi vì và cách thức sự so sánh để lựa chọn các phương tiện ngữ âm nhằm biểu đạt những sự vật, hiện tượng, biểu trưng, tuyệt tính chất trong thiết thật khách quan. Sự lựa chọn này có liên quan đến bản thân các âm thanh ngôn ngữ và các mối quan lại hệ đối lập giữa chúng với nhau. Nói cách khác, vào một số trường hợp, người ta thừa nhận có sự hài hòa nhất định giữa mặt âm tkhô hanh và mặt nghĩa của các tín hiệu ngôn ngữ.

Bởi vậy, âm vị có thể được sử dụng theo nhị mục tiêu khác nhau: 1/sản xuất các từ, và 2/ tạo nghĩa mới mang đến các từ. Trong mục đích thứ nhất, những âm vị làm nên các từ không giống nhau nhờ những thế đối lập về những đường nét khu vực biệt của chúng, còn trong mục đích thứ nhị, từ được bổ sung một ý nghĩa mới nào đấy nhờ việc knhị thác các giá trị ngữ nghĩa mà các âm vị có thể với lại. Sự mãi sau các quý giá ngữ nghĩa của âm vị khiến mang lại sự phân biệt nhị bình diện của ngôn ngữ, tức bình diện biểu hiện và bình diện ngữ nghĩa theo cách xưa nay, trở đề xuất ko rõ ràng hoặc/và không triệt để. Ngữ nghĩa học truyền thống không quan tâm đến hoặc ko thừa nhận những cực hiếm ngữ nghĩa của những 1-1 vị ngôn ngữ nhỏ rộng hình vị. Đó là cái phần dư ngữ nghĩa vào ngôn ngữ mà ngôn ngữ học không có cách giải quyết dứt khoát. Thông thường, khi tìm thấy một hiện tượng ngôn ngữ nào đấy có giá trị ngữ nghĩa, người ta cứ nghĩ trmong hết đến sự hiện diện của hình vị xuất xắc từ.

Xem thêm: Cambridge Advanced Learner'S Dictionary, 4Th Ed, Please Wait

Sự thừa nhận quý hiếm ngữ nghĩa của các âm vị, hoặc phức thể âm vị, tạo tiền đề cho việc hình thành một bộ môn nghiên cứu mới: Ngữ nghĩa học âm vị (semantyka fonemów lub fonosemantyka), cỗ môn nghiên cứu và phân tích cực hiếm ngữ nghĩa của cấp độ âm vị.

Ngữ nghĩa học âm vị có vẻ tương quan nhiều rộng đến ngữ dụng học tập, bởi vì loại ý nghĩa này phụ thuộc nhiều vào các hoạt động giao tiếp ngôn ngữ cụ thể. Tuy nhiên, ý nghĩa của các âm vị ko chỉ liên quan đến sự vận dụng ngôn ngữ mà còn tương quan đến cả lịch sử tiến lên của ngôn ngữ, nghĩa là vừa có tính chất đồng đại vừa có tính chất lịch đại. Ngữ nghĩa học âm vị có ý nghĩa thực tiễn khổng lồ lớn: Nó giúp giải thích nhiều hiện tượng ngữ nghĩa vào các ngôn ngữ, nhờ đó tạo điều kiện cho ta phát âm rõ rộng bản chất của những hiện tượng ngôn ngữ như đồng nghĩa, dị nghĩa, các tên riêng rẽ, sự hài âm, nghịch chữ , xuất xắc đặc điểm cấu tạo của các tiếng xã hội trong một cộng đồng ngôn ngữ.

vì thế, những nghiên cứu ngữ nghĩa học âm vị vẫn bổ sung cập nhật phần đa ban bố tạo cho bức trỡ ràng về các bình diện ngữ nghĩa của ngôn ngữ được hoàn chỉnh rộng. Với ngữ nghĩa học âm vị, cấu trúc các bình diện của ngôn ngữ trở đề xuất nhất quán hơn: trên bình diện biểu hiện, chúng ta nghiên cứu hầu như mặt cấu tạo hình thức của ngôn ngữ: đi từ âm vị đến vnạp năng lượng bản, còn bên trên bình diện ngữ nghĩa, chúng ta coi xét tổng thể mặt nội dung của ngôn ngữ, cũng đi từ âm vị đến văn bản. Vấn đề này cũng có nghĩa là ngữ nghĩa học đối chiếu cũng quan tâm đến mức cấp độ âm vị của ngữ điệu.